Jak uczyć o ekranach bez ekranów
Dla dyrektorów przedszkoli i nauczycieli wychowania przedszkolnego, którzy układają program i plan nadzoru na ten rok szkolny.
Nagranie lekcji
Do momentu kliknięcia ta strona nie łączy się z żadnym serwerem poza naszym. Kliknięcie uruchamia odtwarzacz Vimeo i łączy Państwa przeglądarkę z serwerem Vimeo, który może zapisać dane o odtworzeniu. Ramkę uruchamiamy z parametrem dnt=1, czyli z prośbą o wyłączenie śledzenia. Bez klikania w odtwarzacz mogą Państwo przeczytać całą lekcję w transkrypcji poniżej.
Czego dowiedzą się Państwo z tej lekcji
- Pięć osiągnięć obszaru siódmego, które podstawa programowa stawia przed przedszkolem od 1 września 2026, w brzmieniu z Dziennika Ustaw.
- Dlaczego warunki realizacji mówią, że w przedszkolu dzieci nie korzystają indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych, i na czym polega wyjątek dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
- Czego w podstawie dla przedszkola nie ma: sztuczna inteligencja, algorytm, programowanie, kodowanie i robot nie padają w załączniku nr 1 ani razu.
- Gotowy scenariusz zajęć „Dom bez ekranu”: 25 minut, cztery kroki, zero urządzeń, z zadaniem do wykonania przez rodzica z dzieckiem.
- Po czym poznać, że dziecko osiągnęło cel: trzy wskaźniki opisane zachowaniem, do wpisania w dokumentację obserwacji.
- Co z tego wynika dla dyrektora: dopuszczenie programu wychowania przedszkolnego, plan nadzoru i sztywny termin 30 września 2026.
Sprawdźmy, ile zostało w głowie
Osiem pytań o sytuacje, które zdarzają się w placówce. Po sprawdzeniu zobaczą Państwo wynik, poprawne odpowiedzi i krótkie wyjaśnienie przy każdym pytaniu. Próg zaliczenia to 6 z 8. Test rozwiązuje się w przeglądarce: odpowiedzi nigdzie nie są wysyłane ani zapisywane, a wynik znika po odświeżeniu strony.
Wynik liczy się w Państwa przeglądarce, więc ta część potrzebuje włączonego JavaScriptu. Poprawne odpowiedzi z wyjaśnieniami są w materiale „Test wiedzy do wydrukowania” poniżej.
Jedna lekcja to dobry początek, a cały program układa to w gotowe procedury dla placówki. Zobacz program dla przedszkoli
Co dostają Państwo do pobrania
Wszystkie materiały są bezpłatne i nie wymagają logowania ani podania adresu e-mail. Można je wydrukować i wykorzystać w placówce; treść przygotował zespół Quality Island na podstawie tekstów aktów prawnych.
- Podsumowanie lekcji na jednej stronie PDF1 strona235 KB Najważniejsze wnioski na jednej kartce, do wysłania zespołowi albo powieszenia w pokoju nauczycielskim. Pobierz plik
- Slajdy z nagrania PDF18 stron2,3 MB Wszystkie slajdy z nagrania, jeden na stronę, do wydrukowania albo do wyświetlenia na radzie pedagogicznej. Pobierz plik
- Transkrypcja lekcji ze znacznikami czasu PDF6 stron325 KB Cały tekst mówiony w osiemnastu częściach, każda część ze znacznikiem czasu w nagraniu. Pobierz plik
- Wykaz aktów i źródeł PDF4 strony327 KB Akty, komunikat CBOS, wytyczne WHO i raport „Brzdąc w sieci” z numerami stron, wraz z wykazem tego, czego w lekcji świadomie nie ma. Pobierz plik
- Scenariusz zajęć „Dom bez ekranu” PDF3 strony372 KB 25 minut, cztery kroki, zero urządzeń: przebieg zajęć, trzy wskaźniki osiągnięcia celu, zadanie dla rodziców i trzy zdania na zebranie. Pobierz plik
- Test wiedzy do wydrukowania PDF3 strony317 KB Te same osiem pytań co na stronie, w wersji papierowej dla zespołu, z kluczem odpowiedzi i miejscem na imię oraz datę. Pobierz plik
- Napisy do nagrania (WebVTT) WebVTT19 KB Plik napisów po polsku do własnego odtwarzacza albo do odczytu w edytorze tekstu. Pobierz plik
Podstawa prawna lekcji
Każda pozycja ma jednostkę redakcyjną i link do tekstu aktu w źródle urzędowym. Pełny wykaz, razem ze źródłami pozaustawowymi i numerami stron, jest w materiale „Wykaz aktów i źródeł”.
-
pięć osiągnięć obszaru cyfrowego: korzystanie z instrukcji i tworzenie własnych, rozpoznawanie urządzeń cyfrowych, wskazywanie zasad higieny cyfrowej, wskazywanie zagrożeń związanych z korzystaniem z internetu oraz rozpoznawanie reklam
załącznik nr 1, osiągnięcia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego, pkt 7 (s. 13), Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, Dz.U. 2026 poz. 378 tekst aktu (ISAP) Dz.U. 2026 poz. 378, otwiera się w nowej karcie -
w przedszkolu dzieci nie korzystają indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych; dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi korzystają z racjonalnych usprawnień polegających na zastosowaniu takich urządzeń; nauczyciel używa ich do celów dydaktycznych tylko w niezbędnym zakresie; aktywny udział muszą brać rodzice
załącznik nr 1, warunki i sposób realizacji, pkt 7 (s. 18), Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, Dz.U. 2026 poz. 378 tekst aktu (ISAP) Dz.U. 2026 poz. 378, otwiera się w nowej karcie -
przedszkola realizują nową podstawę we wszystkich grupach od roku szkolnego 2026/2027, bez okresu przejściowego; rozporządzenie weszło w życie 1 września 2026
§ 2 i § 7, Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, Dz.U. 2026 poz. 378 tekst aktu (ISAP) Dz.U. 2026 poz. 378, otwiera się w nowej karcie -
dyrektor dopuszcza program wychowania przedszkolnego do użytku po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i odpowiada za uwzględnienie w nim całości podstawy programowej
art. 22a ust. 6 i 7, Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity), Dz.U. 2025 poz. 881 tekst aktu (ISAP) Dz.U. 2025 poz. 881, otwiera się w nowej karcie -
dyrektor sprawuje nadzór pedagogiczny w placówce, kurator sprawuje nadzór nad przedszkolem, a realizacja podstaw programowych podlega temu nadzorowi wprost
art. 68 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 55 ust. 2 pkt 2, Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity), Dz.U. 2026 poz. 820 tekst aktu (ISAP) Dz.U. 2026 poz. 820, otwiera się w nowej karcie -
plany nadzoru pedagogicznego opracowane na rok szkolny 2026/2027 trzeba dostosować do nowych przepisów do 30 września 2026
§ 2, Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 sierpnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego, Dz.U. 2026 poz. 1151 tekst aktu (ISAP) Dz.U. 2026 poz. 1151, otwiera się w nowej karcie
Pozostałe źródła przywołane w lekcji
- Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027 (otwiera się w nowej karcie) pismo Ministra Edukacji z 26.05.2026, sygn. DKO-WNPiOSz.4092.11.2026.AG, kierunek nr 4: promowanie higieny cyfrowej i aktywności off-line
- CBOS, komunikat z badań nr 80/2025 „Dzieci a smartfony, tablety i komputery” (otwiera się w nowej karcie) sierpień 2025, próba 1375 osób losowana z rejestru PESEL; odsetki korzystania z urządzeń i czas przed ekranem
- WHO, Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age (otwiera się w nowej karcie) wytyczne z 2019 roku; limit godziny dotyczy dzieci trzy i czteroletnich, dla pięcio i sześciolatków WHO limitu nie podaje
Co dalej
To jedna lekcja z programu dla przedszkoli
W pełnym programie przechodzimy przez wszystkie pięć osiągnięć obszaru siódmego, z pięcioma scenariuszami zajęć bez ekranu, notatką do planu nadzoru i gotowym materiałem dla rodziców. Program obejmuje też standardy ochrony małoletnich, nadzór pedagogiczny oraz cyberbezpieczeństwo placówki.
Zgłoszenie nie jest zamówieniem z obowiązkiem zapłaty. Odpowiadamy w ciągu dwóch dni roboczych i przygotowujemy wycenę dla liczby osób w Państwa placówce.
Pozostałe lekcje otwarte
- Cyfrowy żłobek 11 minut Trzy oszustwa, które trafiają do placówek Po lekcji rozpoznają Państwo trzy schematy oszustw po pierwszym zdaniu wiadomości i wiedzą, co zrobić w pierwszej minucie. Obejrzyj lekcję
- Cyfrowy żłobek 24 minuty Kadr bez twarzy: jak fotografować zajęcia Po lekcji zrobią Państwo zdjęcie z zajęć, które można opublikować po 1 września 2027, i wiedzą, co zmienić w profilu placówki już teraz. Obejrzyj lekcję
- Cyfrowe przedszkole 18 minut Kontrola kuratora krok po kroku Po lekcji wiedzą Państwo, co się wydarzy od zawiadomienia do ostatniego terminu po kontroli, i mają teczkę ułożoną w kolejności, w jakiej wizytator prosi o dokumenty. Obejrzyj lekcję
Lekcja wyjaśnia przepisy i dobre praktyki. Nie jest poradą prawną i nie zastępuje inspektora ochrony danych ani prawnika placówki. Stan prawny na 20.09.2026.