Podstawa programowa przedszkole 2026: obszar cyfrowy, ekrany i obowiązki dyrektora

Podstawa programowa przedszkole 2026 to nie kosmetyczna nowelizacja, tylko nowy dokument, który od 1 września 2026 zastąpił podstawę z 2017 roku i po raz pierwszy wprowadził do przedszkola osobny obszar cyfrowy. Dla Państwa, dyrektorów, oznacza to trzy rzeczy naraz: przegląd programów wychowania przedszkolnego, nowy temat w planie nadzoru i szkolenie rady pedagogicznej, które da się pokazać w dokumentach. Poniżej znajdą Państwo, co dokładnie mówi rozporządzenie, gdzie w tym wszystkim jest sztuczna inteligencja (spoiler: mniej, niż piszą w internecie) i jakie terminy mijają jeszcze tej jesieni.

Podstawa programowa przedszkole 2026: co się zmienia

Nowa podstawa to załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, ogłoszonego w Dzienniku Ustaw 20 marca 2026 r. jako poz. 378. Według § 2 rozporządzenia przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego stosują ją począwszy od roku szkolnego 2026/2027, a § 6 uchyla w tym zakresie rozporządzenie z 14 lutego 2017 r. Nie ma okresu przejściowego: od września obowiązuje jedna podstawa dla wszystkich roczników przedszkolnych. Dotyczy to także placówek niepublicznych, bo według art. 13 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe (Dz.U. 2026 poz. 820) niepubliczne przedszkole realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową.

1.09.2026wejście w życie rozporządzenia (§ 7)

9obszarów osiągnięć dziecka na koniec wychowania przedszkolnego

5osiągnięć w nowym obszarze cyfrowym

4kompetencje fundamentalne, w tym cyfrowe

Zmienia się przede wszystkim język dokumentu. Podstawa opisuje dziewięć obszarów osiągnięć: społeczny, osobisty, językowy, matematyczny, przyrodniczy, techniczny, cyfrowy, artystyczny i ruchowy. Obok nich pojawiają się kompetencje fundamentalne (językowe, matematyczne, cyfrowe, ruchowe), kompetencje przekrojowe, takie jak krytyczne myślenie z „rozpoznawaniem manipulacji”, oraz sprawczość, czyli samodzielne działanie dziecka i branie za nie odpowiedzialności, rozwijane między innymi przez udział w decyzjach dotyczących grupy. Dla rady pedagogicznej to sygnał, że programy wychowania przedszkolnego napisane pod podstawę z 2017 roku nie pokrywają już całości wymagań.

Są też konkrety organizacyjne, które łatwo przeoczyć, bo nie mają nic wspólnego z technologią. Załącznik zapisuje, że dzieci powinny codziennie mieć zajęcia na świeżym powietrzu i co najmniej raz w tygodniu przebywać poza budynkiem przedszkola dłużej niż 1 godzinę, z wyjątkiem dni z alertami Rządowego Centrum Bezpieczeństwa albo bardzo złej pogody.

Obszar cyfrowy: pięć osiągnięć dziecka

Obszar 7 nosi tytuł „Obszar cyfrowy: przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym”. Rozporządzenie z 2026 roku opisuje w nim 5 osiągnięć, które dziecko ma mieć na koniec wychowania przedszkolnego. Warto przeczytać je dosłownie, bo żadne z nich nie wymaga tabletu w sali.

Osiągnięcie z obszaru 7	Co to znaczy w sali	Przykład zajęć bez ekranu
1. korzysta z instrukcji do wykonania zadania, tworzy własne instrukcje	myślenie krok po kroku, czyli fundament programowania	dzieci układają obrazkową instrukcję mycia rąk, a kolega wykonuje ją dosłownie
2. rozpoznaje urządzenia cyfrowe i określa, do czego służą	nazywanie sprzętu i jego funkcji	pudełko ze zdjęciami urządzeń i sortowanie: do rozmowy, do zdjęć, do liczenia
3. wskazuje podstawowe zasady higieny cyfrowej	czas, pora dnia, miejsce na ekran	wspólny plakat „kiedy ekran śpi”: przy posiłku, przed snem, na spacerze
4. wskazuje zagrożenia związane z korzystaniem z Internetu, w tym wynikające z udostępniania informacji o sobie i bliskich	co jest prywatne, komu mówimy o sobie	zabawa w „tajemnicę i nie tajemnicę”: imię psa tak, adres domu nie
5. określa wpływ mediów na życie codzienne, rozpoznaje reklamy i ma świadomość, czemu one służą	odróżnianie reklamy od bajki	wycinki z gazetek sklepowych i pytanie: co ta kartka chce, żebyś zrobił?

Szczególnej uwagi wymaga punkt 4. Rozporządzenie nie mówi ogólnie o „zagrożeniach w sieci”, tylko wprost o udostępnianiu informacji o sobie i swoich bliskich. To najciekawszy fragment całego obszaru, bo dotyczy także dorosłych: przedszkole, które uczy dzieci, że adres i zdjęcie to informacje prywatne, a jednocześnie publikuje na profilu placówki zdjęcia twarzy bez przemyślanej zgody rodziców, samo sobie podcina wiarygodność. Zgody na wizerunek to temat na osobny artykuł, podlinkowany na końcu.

Sztuczna inteligencja w przedszkolu: co jest w przepisach, a czego nie ma

W wielu materiałach krąży zdanie, że „AI weszło do przedszkoli”. Po lekturze załącznika nr 1 trzeba to powiedzieć jasno: podstawa wychowania przedszkolnego nie używa słów „sztuczna inteligencja”. Sztuczna inteligencja pojawia się w tym samym rozporządzeniu, ale w podstawie dla klas I do III szkoły podstawowej, gdzie uczeń ma weryfikować poprawność informacji, „w tym generowanych przez sztuczną inteligencję”, i wykonywać proste materiały cyfrowe z użyciem narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.

Skąd więc AI w rozmowach o przedszkolu? Z dwóch miejsc. Po pierwsze, Ministerstwo Edukacji Narodowej w podstawowych kierunkach polityki oświatowej na rok 2026/2027, opublikowanych 28 maja 2026 r., wpisało jako kierunek 4 „promowanie higieny cyfrowej i aktywności off-line” oraz rozwijanie krytycznego myślenia, „w tym odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji”. Kierunki dotyczą przedszkoli i szkół, a kuratorzy budują na nich swoje plany nadzoru. Po drugie, AI dotyczy dorosłych w placówce: nauczycielek, które piszą komunikaty do rodziców z pomocą czatu, i dyrektora, który musi zdecydować, czy dane dziecka mogą trafić do takiego narzędzia.

Teza tego artykułu jest prosta: w przedszkolu nie uczy się dzieci „obsługi AI”, tylko buduje fundamenty, bez których rozmowa o AI w klasie I nie ma sensu. Dziecko, które potrafi wykonać i napisać instrukcję, wie, że reklama czegoś od niego chce, i pyta „skąd to wiesz?”, jest dokładnie tam, gdzie powinno być. Pięciolatek, który zapyta panią, czy bajka z telefonu „mówi prawdę, czy tylko coś sprzedaje”, jest lepiej przygotowany na erę algorytmów niż niejeden dorosły z kontem premium.

Ekrany w sali: co wolno nauczycielowi, a czego dziecku

Najważniejsze zdanie całej reformy dla codziennej pracy grupy jest schowane w części „Warunki i sposób realizacji”, w punkcie 7. Warto mieć je przed oczami przy każdej rozmowie z rodzicem, który pyta, czemu w przedszkolu „nie ma tabletów”.

To nie jest zakaz technologii, tylko zakaz samotnego ekranu. Nauczycielka może pokazać grupie zdjęcie wieloryba na rzutniku, jeśli to niezbędne, ale nie powinna dawać dzieciom tabletów „do zajęcia się” ani gier do indywidualnej zabawy. Rozporządzenie dokłada do tego wprost zdanie, że wspólną odpowiedzialnością rodziców i nauczycieli jest troska o kształtowanie nawyków higieny cyfrowej.

Dlaczego ministerstwo postawiło granicę tak ostro? Dane z domów są jednoznaczne. Według badania „Brzdąc w sieci” Akademii Pedagogiki Specjalnej z 2020 roku, przywoływanego przez Ministerstwo Cyfryzacji, 54 procent dzieci w wieku od 0 do 6 lat korzysta z urządzeń mobilnych, a średni wiek inicjacji to 2 lata i 2 miesiące. Ten sam raport podaje, że na korzystanie z takich urządzeń pozwala 75 procent rodziców dzieci w wieku 5 i 6 lat oraz 50 procent rodziców trzy i czterolatków, a średni czas przed ekranem wynosi 1 godzinę i 15 minut. Dla porównania Światowa Organizacja Zdrowia w wytycznych z 2019 roku zaleca, żeby dzieci w wieku 3 i 4 lat spędzały przed ekranem w bezruchu nie więcej niż 1 godzinę dziennie, „a mniej znaczy lepiej”.

54%dzieci w wieku 0 do 6 lat korzysta z urządzeń mobilnych

2 lata 2 mies.średni wiek pierwszego kontaktu z urządzeniem

1 h 15 minśredni czas dziecka przed ekranem

max 1 hzalecenie WHO dla dzieci w wieku 3 i 4 lat

Wniosek dla przedszkola jest mniej oczywisty, niż się wydaje. Większość dzieci przychodzi do przedszkola z ekranowym doświadczeniem z domu, więc obszar cyfrowy nie polega na wprowadzaniu technologii, tylko na nazwaniu jej i ustawieniu na właściwym miejscu. Dlatego rodzice są w tym przepisie obowiązkowym partnerem.

Jak uczyć o technologii, nie włączając telewizora

Nauczycielki często pytają, jak przerobić „urządzenia cyfrowe” bez urządzeń. Odpowiedź: tak samo jak przyrodę bez wyjazdu na Galapagos. Oto cztery formaty dla grup od trzylatków do sześciolatków, które razem dotykają czterech z pięciu osiągnięć obszaru 7 (drugie, o rozpoznawaniu urządzeń, opisuje tabela wyżej).

Pięć gotowych scenariuszy zajęć bez ekranu, po jednym na każde osiągnięcie obszaru 7, jest w programie Obszar cyfrowy w podstawie programowej. Jeśli prowadzą Państwo także oddział przedszkolny w szkole podstawowej i szukają materiałów dla klas I do III, gdzie sztuczna inteligencja już formalnie jest w podstawie, warto zajrzeć do serwisu Cyfrowa Pracownia z gotowymi lekcjami na 45 minut, prowadzonego przez Tech Hero Academy.

Obowiązki dyrektora i rady pedagogicznej w roku 2026/2027

Tu kończy się pedagogika, a zaczyna odpowiedzialność, którą dyrektor ponosi osobiście. Przepisy, które uruchamia nowa podstawa, są rozrzucone po czterech aktach, więc poniżej stoją w kolejności, w jakiej najlepiej je zamknąć.

1. Przegląd programów wychowania przedszkolnego. Zgodnie z art. 22a ust. 6 ustawy o systemie oświaty (Dz.U. 2025 poz. 881) dyrektor po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej dopuszcza do użytku program przedstawiony przez nauczyciela. Ust. 7 tego samego artykułu mówi, że to dyrektor odpowiada za uwzględnienie w zestawie programów całości podstawy. Program bez obszaru cyfrowego oznacza lukę w zestawie.
2. Oznaczenie treści spoza podstawy. Jeśli program wykracza poza podstawę, art. 22a ust. 4a tej ustawy wymaga, żeby takie treści były oznaczone w sposób czytelny.
3. Plan nadzoru dostosowany do 30 września 2026. Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 sierpnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1151) dodało monitorowanie jako piątą formę nadzoru pedagogicznego i w § 2 nakazało dostosować plany nadzoru na rok 2026/2027 do nowych przepisów do 30 września 2026 r. Plan nadzoru dyrektora określa teraz także zakres monitorowania (§ 23 ust. 3 pkt 6), więc warto wpisać tam realizację obszaru cyfrowego.
4. Uchwała o organizacji doskonalenia. Według art. 70 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo oświatowe (Dz.U. 2026 poz. 820) ustalanie organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli to kompetencja stanowiąca rady pedagogicznej. Szkolenie z nowej podstawy powinno mieć ślad w protokole rady.
5. Wniosek o dofinansowanie do 31 października. Rozporządzenie o dofinansowaniu doskonalenia zawodowego nauczycieli (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 2628) w § 4 wyznacza dyrektorom termin 31 października na wnioski do organu prowadzącego, dotyczące następnego roku kalendarzowego. Organ prowadzący opracowuje plan dofinansowania do 31 stycznia (§ 5).
6. Informacja dla rodziców. Skoro rozporządzenie mówi, że rodzice „muszą” brać aktywny udział w przygotowaniu dzieci do świata cyfrowego, warto zaplanować przynajmniej jedno spotkanie albo materiał dla rodziców i zachować jego ślad w dokumentacji.

Pieniądze na krok 5 istnieją, choć nie zawsze się o nich pamięta. Ustawa Karta Nauczyciela (Dz.U. 2026 poz. 515) w art. 70a ust. 1 nakazuje organom prowadzącym wyodrębnić na doskonalenie zawodowe nauczycieli 0,8 procent planowanych rocznych środków na wynagrodzenia osobowe nauczycieli, a ust. 3a pkt 1 pozwala z nich finansować szkolenia prowadzone przez podmioty, których zadania statutowe obejmują doskonalenie nauczycieli. Wniosek złożony do 31 października 2026 r. dotyczy jednak roku 2027, więc szkolenie potrzebne już teraz trzeba sfinansować z bieżącego planu albo innych źródeł. Art. 70a mówi o środkach w budżetach organów prowadzących, więc przedszkole niepubliczne nie ma z tego źródła wydzielonej puli; w jego przypadku w grę wchodzą raczej KFS i BUR. Przy planach Cyfrowej Placówki wniosek KFS przygotowujemy, a przy zapisie przez BUR pomagamy bezpłatnie, w cenie szkolenia; o przyznaniu i wysokości środków decyduje urząd.

1. 11.03.2026Minister Edukacji podpisuje rozporządzenie w sprawie nowej podstawy programowej
2. 20.03.2026publikacja w Dzienniku Ustaw jako poz. 378
3. 28.05.2026MEN publikuje podstawowe kierunki polityki oświatowej na rok 2026/2027, w tym kierunek o higienie cyfrowej i sztucznej inteligencji
4. 1.09.2026podstawa obowiązuje we wszystkich przedszkolach; wchodzi też zmiana rozporządzenia o nadzorze pedagogicznym
5. 30.09.2026ostatni dzień na dostosowanie planu nadzoru pedagogicznego na rok 2026/2027
6. 31.10.2026termin wniosków dyrektorów o dofinansowanie doskonalenia nauczycieli na rok 2027
7. 31.01.2027organ prowadzący opracowuje plan dofinansowania doskonalenia na rok 2027

Jeśli chcą Państwo zobaczyć, jak takie szkolenie rady wygląda w praktyce przed jakimkolwiek zamówieniem, na stronie Lekcje otwarte jest bezpłatna, 20-minutowa lekcja „Jak uczyć o ekranach bez ekranów” z gotowymi zajęciami na 25 minut oraz 18-minutowa lekcja „Kontrola kuratora krok po kroku”, bez logowania i bez podawania adresu e-mail.

Na co patrzy kurator podczas kontroli

Tu przyda się trochę chłodnej analizy zamiast straszenia. Weźmy przykład z jednego województwa. Plan Małopolskiego Kuratora Oświaty z 28 sierpnia 2026 r. przewiduje 245 kontroli planowych w trzech tematach: branżowe centra umiejętności, spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz wykorzystywanie Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. Żaden z tych tematów nie dotyczy przedszkoli. To nie znaczy, że temat można odłożyć do szuflady, tylko że ryzyko przychodzi innymi drzwiami.

Forma nadzoru	Co mówi przepis	Co to znaczy dla przedszkola
Kontrola planowa	tematy z planu kuratora; w Małopolsce 245 kontroli w 3 tematach	w tym roku szkolnym w Małopolsce przedszkola nie są celem kontroli planowych
Monitorowanie	arkusze zatwierdzone przez ministra, zawiadomienie co najmniej 3 dni robocze wcześniej (§ 19c i § 19d)	plan małopolskiego kuratora z 28 sierpnia nie przewiduje monitorowania, ale plany kuratorów można dostosować do 30 września 2026
Kontrola doraźna	protokół przekazywany w ciągu 7 dni roboczych od zakończenia czynności (§ 16 ust. 2 pkt 1)	typowy scenariusz: skarga rodzica, na przykład o bajki na tablecie w sali
Nadzór dyrektora	dyrektor także monitoruje pracę placówki (nowy § 22 ust. 1 pkt 5)	własny plan nadzoru dyrektora jest pierwszym dokumentem, o który zapyta wizytator

Plany w innych województwach mogą się różnić, dlatego warto sprawdzić plan właściwego kuratora na stronie kuratorium. Niezależnie od regionu, przy kontroli doraźnej albo monitorowaniu dotyczącym nowej podstawy wizytator ma do dyspozycji kilka oczywistych pytań. Czy zestaw programów wychowania przedszkolnego obejmuje obszar cyfrowy? Czy program został dopuszczony po opinii rady? Czy rada była przeszkolona i czy wynika to z protokołu? Czy dzieci korzystają z ekranów samodzielnie? Każde z tych pytań ma odpowiedź w dokumentach opisanych wyżej, i to jest najlepsza wiadomość w całym tekście: przygotowanie do nadzoru to nie kampania, tylko porządek w teczce.

Szkolenie rady pedagogicznej, które zostawia ślad w dokumentach

Częsty błąd przy wdrażaniu nowej podstawy to szkolenie „dla porządku”: prezentacja na radzie, brak listy obecności, brak materiału, który nauczycielki mogą użyć następnego dnia. Skoro rada pedagogiczna ustala organizację doskonalenia uchwałą, a dyrektor odpowiada za pełne pokrycie podstawy w zestawie programów, szkolenie powinno dać Państwu trzy rzeczy: listę obecności z zaświadczeniami, scenariusze do sali i notatkę, którą da się wpiąć do planu nadzoru.

Program Obszar cyfrowy w podstawie programowej jest zbudowany właśnie tak: 3 godziny rady online na żywo z nagraniem, prowadzone przez Tech Hero Academy (pedagogika i scenariusze) oraz Quality Island (zagrożenia w sieci). Placówka dostaje zaświadczenia i listę obecności, 5 scenariuszy zajęć bez ekranu, notatkę do planu nadzoru oraz gotowe uzasadnienie do wniosku o dofinansowanie z art. 70a Karty Nauczyciela dla przedszkoli samorządowych. Temat wchodzi w skład obu planów opisanych na stronie dla przedszkoli: dla placówki do 10 osób plan podstawowy kosztuje 1 790 zł netto, a rozszerzony 3 390 zł netto. Pełny cennik z pięcioma progami liczby osób jest w porównaniu planów. Jeśli chcą Państwo wziąć rodziców na pokład, w planie rozszerzonym można wybrać webinar dla rodziców „Dziecko i ekrany”, trwający 90 minut.

Organizatorem szkoleń jest Quality Island, która ma w ofercie ponad 130 szkoleń. W ponad 350 ankietach poszkoleniowych uczestnicy jej szkoleń ocenili poziom merytoryczny na 5 w skali 5. Więcej o firmie znajdą Państwo na stronie Quality Island.

Powiązane w bazie wiedzy

• Zgoda na wizerunek dziecka: zdjęcia z przedszkola w internecie i RODO
• Otwarcie żłobka niepublicznego krok po kroku

Źródła

1. Minister Edukacji, „Rozporządzenie z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej”, Dz.U. 2026 poz. 378, 2026. dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/378
2. Marszałek Sejmu, „Ustawa o systemie oświaty, tekst jednolity”, Dz.U. 2025 poz. 881, 2025. dziennikustaw.gov.pl/DU/2025/881
3. Marszałek Sejmu, „Ustawa Prawo oświatowe, tekst jednolity”, Dz.U. 2026 poz. 820, 2026. dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/820
4. Marszałek Sejmu, „Ustawa Karta Nauczyciela, tekst jednolity”, Dz.U. 2026 poz. 515, 2026. dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/515
5. Minister Edukacji i Nauki, „Rozporządzenie w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, tekst jednolity”, Dz.U. 2023 poz. 2628, 2023. dziennikustaw.gov.pl/DU/2023/2628
6. Minister Edukacji, „Rozporządzenie z dnia 28 sierpnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego”, Dz.U. 2026 poz. 1151, 2026. dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/1151
7. Ministerstwo Edukacji Narodowej, „Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027”, 2026. gov.pl/web/edukacja
8. Małopolski Kurator Oświaty, „Plan Nadzoru Pedagogicznego Małopolskiego Kuratora Oświaty na rok szkolny 2026/2027”, 2026. kuratorium.krakow.pl
9. Ministerstwo Cyfryzacji, „Małe dzieci i ekrany”, dane z raportu APS „Brzdąc w sieci”, 2020. gov.pl/web/cyfryzacja/male-dzieci-i-ekrany
10. World Health Organization, „To grow up healthy, children need to sit less and play more”, 2019. who.int